Ανατομικό – Θεραπευτικό – Χημικό Σύστημα Ταξινόμησης (ATC)

Το Ανατομικό-Θεραπευτικό-Χημικό Σύστημα Ταξινόμησης – Anatomical Therapeutic Chemical (ATC) Classification System χρησιμοποιείται για την ταξινόμηση των ενεργών συστατικών των φαρμάκων σύμφωνα με το όργανο ή το σύστημα στο οποίο επιδρούν και τις θεραπευτικές, φαρμακολογικές και χημικές ιδιότητες τους. Ελέγχεται από το Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology (WHOCC) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1976.

Αυτό το φαρμακευτικό σύστημα κωδικοποίησης διαιρεί τα φάρμακα σε διαφορετικές ομάδες σύμφωνα με το όργανο ή το σύστημα στο οποίο δρουν και/ή τα θεραπευτικά και χημικά τους χαρακτηριστικά. Κάθε κατώτατο επίπεδο κωδικού ATC αντιστοιχεί σε μια φαρμακευτικά χρησιμοποιούμενη ουσία, ή έναν συνδυασμό ουσιών, σε μια μοναδική ένδειξη (ή χρήση).

Αυτό σημαίνει ότι ένα φάρμακο μπορεί να έχει περισσότερους από έναν κωδικούς: το ακετυλοσαλικυλικό οξύ (ασπιρίνη), παραδείγματος χάρη, έχει A01AD05 ως φάρμακο για τοπική στοματική θεραπεία, B01AC06 ως αναχαιτιστής αιμοπεταλίων (platelet inhibitor) και N02BA01 ως αναλγητικό και αντιπυρετικό. Από την άλλη μεριά, αρκετές διαφορικές εμπορικές επωνυμίες έχουν τον ίδιο κωδικό, αν έχουν την ίδια δραστική ουσία και ενδείξεις.

To σύστημα ταξινόμησης ATC (Anatomical Therapeutic Classification system) έχει προταθεί από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ) και έχει υιοθετηθεί από τον ΕΟΦ, όπως επίσης και από τους περισσότερους κεντρικούς και εθνικούς οργανισμούς φαρμάκων.

Με βάση το ATC οι δραστικές ουσίες διαχωρίζονται σε ομάδες σύμφωνα με το ανατομικό σύστημα που δρουν, καθώς και με τις χημικές, φαρμακολογικές και θεραπευτικές τους ιδιότητες.

Το ATC έχει δενδροειδή δομή πέντε επιπέδων, διαχωρίζοντας αρχικά τις δραστικές ουσίες σε 14 κύριες κατηγορίες οι οποίες αποτελούν και το πρώτο επίπεδο, το οποίο αφορά στο ανατομικό σύστημα που ασκεί δράση το φάρμακο. Το δεύτερο επίπεδο αφορά στη φαρμακολογική/θεραπευτική υποκατηγορία, το τρίτο και το τέταρτοστη χημική/φαρμακολογική/θεραπευτική υποομάδα και το πέμπτο στη δραστική ουσία.